Ngày đăng: 30-03-2025
Khi lưu thông trên các tuyến đường quốc lộ hay cao tốc, tài xế chắc chắn sẽ gặp trạm thu phí – một điểm dừng bắt buộc để đóng phí sử dụng đường bộ. Tuy nhiên, nhiều người vẫn còn thắc mắc về cách thức vận hành, mức phí, làn thu phí không dừng (ETC) và làn thu phí thủ công (MTC).
Việc hiểu rõ về các loại trạm thu phí, quy định nộp phí, mức phạt khi vi phạm sẽ giúp tài xế di chuyển thuận tiện hơn, tránh những sự cố không đáng có. Hãy cùng tìm hiểu tất cả những thông tin quan trọng về trạm thu phí trong bài viết này!
Trạm thu phí là điểm được đặt trên các tuyến đường giao thông để thu phí từ các phương tiện lưu thông. Mục đích chính là thu hồi vốn đầu tư và bảo trì hạ tầng giao thông. Theo Nghị định về đầu tư theo hình thức đối tác công tư, hợp đồng BOT (Build - Operate - Transfer) cho phép nhà đầu tư xây dựng, vận hành công trình và thu phí trong một thời gian nhất định trước khi chuyển giao lại cho Nhà nước.
Hình 1: Trạm thu phí đường bộ
Trạm thu phí một dừng (MTC): Phương thức truyền thống, tài xế phải dừng lại để mua vé và thanh toán trực tiếp. Phương thức này gây mất thời gian và khó khăn trong quản lý.
Trạm thu phí điện tử không dừng (ETC): Sử dụng công nghệ hiện đại như RFID để tự động nhận diện phương tiện và trừ phí từ tài khoản giao thông, giúp giảm ùn tắc và tiết kiệm thời gian cho người tham gia giao thông.
- Từ năm 2022, các tuyến cao tốc đã bắt buộc sử dụng trạm thu phí không dừng.
- Các trạm MTC dần chuyển đổi sang ETC để hiện đại hóa hệ thống giao thông.
Hình 2: Trạm thu phí MTC và ETC
Theo quy định của Bộ Giao thông Vận tải, tất cả phương tiện cơ giới đường bộ khi di chuyển qua các tuyến đường có trạm thu phí đều phải nộp phí, bao gồm:
- Xe 4 chỗ, 5 chỗ, 7 chỗ, 9 chỗ.
- Xe du lịch, xe chuyên dụng.
- Xe từ 12 - 30 chỗ và trên 30 chỗ.
- Xe khách đường dài, xe hợp đồng du lịch.
- Xe buýt nội đô (tùy khu vực, có thể được miễn).
- Xe tải từ 2 tấn, 4 tấn, 10 tấn, 18 tấn trở lên.
- Xe container, xe đầu kéo chuyên chở hàng hóa.
- Xe bồn, xe cứu hộ, xe bơm bê tông.
- Xe chở vật liệu xây dựng.
Theo quy định tại Nghị định 100/2019/NĐ-CP, các phương tiện sau được miễn phí hoàn toàn khi đi qua các trạm thu phí BOT:
- Xe cứu hỏa, xe cảnh sát giao thông.
- Xe quân sự, xe chuyên chở khí tài quân sự.
- Xe chở bệnh nhân cấp cứu.
- Xe làm nhiệm vụ cứu trợ thiên tai, chống lũ lụt.
- Các xe ô tô cá nhân thuộc hộ gia đình sinh sống gần trạm (thường bán kính 5-10 km tùy quy định từng địa phương).
- Xe của doanh nghiệp địa phương nếu có giấy phép xác nhận.
- Xe biển xanh, xe công vụ thuộc sở ngành, UBND địa phương.
- Một số tuyến xe buýt được miễn thu phí để khuyến khích phương tiện công cộng.
Hình 3: Đối tượng nộp phí qua trạm thu phí đường bộ
Hiện nay, Việt Nam có tổng cộng 88 trạm thu phí, trong đó Bộ Giao thông Vận tải quản lý 73 trạm và Ủy ban nhân dân các tỉnh quản lý 15 trạm. Dưới đây là danh sách các trạm thu phí phân theo khu vực:
Hình 4.1: Danh sách trạm thu phí miền Bắc
Hình 4.2: Danh sách trạm thu phí miền Trung
Hình 4.3: Danh sách trạm thu phí miền Nam
Mức thu phí tại các trạm BOT được quy định dựa trên loại phương tiện và quãng đường di chuyển. Dưới đây là khung phí tham khảo theo từng nhóm xe:
Biểu phí qua trạm thu phí (VNĐ/lượt)
- Xe dưới 12 ghế ngồi
- Xe tải có tải trọng dưới 2 tấn
- Các loại xe buýt vận tải khách công cộng
- Xe từ 12 ghế ngồi đến 30 ghế ngồi
- Xe tải có tải trọng từ 2 tấn đến dưới 4 tấn
- Xe từ 31 ghế ngồi trở lên
- Xe tải có tải trọng từ 4 tấn đến dưới 10 tấn
- Xe tải có tải trọng từ 10 tấn đến dưới 18 tấn
- Xe chở hàng bằng container 20 feet
- Xe tải có tải trọng từ 18 tấn trở lên
- Xe chở hàng bằng container 40 feet
Lưu ý:
Hình 5: Biểu mức thu phí đối với các loại phương tiện giao thông
Hệ thống ETC (Electronic Toll Collection) giúp tài xế tiết kiệm thời gian khi qua trạm, tránh ùn tắc. Dưới đây là các bước đăng ký và sử dụng:
Tài xế có thể nạp tiền vào tài khoản ETC bằng nhiều phương thức tiện lợi, bao gồm:
- Kiểm tra tài khoản trước khi đi.
- Không phanh gấp, giữ khoảng cách với xe trước.
- Đi đúng làn, tránh vào làn ETC nếu chưa đăng ký.
- Chuẩn bị tiền lẻ để tránh mất thời gian.
- Tuân thủ hướng dẫn của nhân viên thu phí.
- Không đỗ quá lâu tại trạm gây ùn tắc.
Hình 6: Hướng dẫn thanh toán qua trạm thu phí không dừng ETC
Hình 7: Các lỗi thường gặp khi qua trạm thu phí ETC
Các lỗi phổ biến khi sử dụng trạm thu phí không dừng (ETC) và mức xử phạt theo quy định tại Nghị định 100/2019/NĐ-CP, sửa đổi bởi Nghị định 123/2021/NĐ-CP:
Mức phạt: Từ 1.000.000 - 2.000.000 đồng, có thể bị buộc quay đầu hoặc mua vé thủ công.
Mức phạt:
- 1.000.000 - 2.000.000 đồng nếu gây ùn tắc.
- 3.000.000 - 5.000.000 đồng nếu không chấp hành hiệu lệnh của nhân viên trạm thu phí.
Mức phạt: 800.000 - 1.000.000 đồng.
Mức phạt:
- 300.000 - 400.000 đồng nếu vi phạm biển báo hoặc vạch kẻ đường.
- 4.000.000 - 6.000.000 đồng nếu đi sai làn đường quy định.
- 4.000.000 - 6.000.000 đồng nếu không chấp hành hiệu lệnh của nhân viên kiểm soát giao thông.
Làm thu phí không dừng (ETC) có biển báo "Làn thu phí không dừng", thường có màu xanh. Không có nhân viên thu phí, xe đi qua mà không cần dừng lại.
Làn thu phí thủ công (MTC - Manual Toll Collection) có biển báo "Làn thu phí thủ công", thường có màu đỏ hoặc màu cam. Nhân viên thu phí trực tiếp thu tiền mặt hoặc quẹt thẻ.
Các đơn vị cung cấp dịch vụ thu phí (VETC, VDTC) thường xuyên cập nhật danh sách trạm ETC, do đó, tài xế có thể kiểm tra trước khi di chuyển.
Tài xế có thể kiểm tra qua ứng dụng ePass, VETC hoặc SMS banking của ngân hàng liên kết
Hình 8: Câu hỏi thường gặp về trạm thu phí
Tóm lại, việc hiểu rõ các loại trạm thu phí, danh sách các trạm trên toàn quốc, mức phí áp dụng và cách thanh toán sẽ giúp tài xế chủ động hơn trong quá trình di chuyển.
Với sự phát triển của hệ thống thu phí không dừng (ETC), việc đăng ký, nạp tiền và sử dụng làn ETC đang dần trở thành xu hướng, giúp tiết kiệm thời gian, giảm ùn tắc và tăng tính minh bạch trong thu phí. Tuy nhiên, người lái xe cần lưu ý tuân thủ đúng quy định, kiểm tra số dư tài khoản ETC trước khi qua trạm và đi đúng làn đường để tránh các vi phạm không đáng có.